Książka polecana nie tylko socjologom i politologom, lecz także wszystkim zainteresowanym mechanizmami życia publicznego, czynnikami wpływającymi na ludzkie wybory i funkcjonowaniem człowieka w społeczeństwie.

Nowe ruchy społeczne – główny temat tej książki – są niejako pretekstem do refleksji nad kondycją polskiego społeczeństwa na przełomie wieków. Słabości systemu politycznego, wszechobecność kultury masowej czy pomysły konserwatywnych wielbicieli „porządku” nabierają w kontekście aktywności ekologów, feministek i skłotersów zupełnie innego kształtu.

Zbiór artykułów młodych naukowców dowodzących, że przejawem europejskości są właśnie te wszystkie ruchy protestu, rewolucje, oddolne inicjatywy społeczne, które zarówno w przeszłości, jak i obecnie starały się ulepszać rzeczywistość, w jakiej żyjemy.

Czy obecność Polski w Unii Europejskiej rzeczywiście zmieniła lokalną rzeczywistość? Na czym polegają i w czym wyrażają się te zmiany? Czy są to zmiany postępowe czy też nowe okoliczności systemowo-polityczne jeszcze bardziej domknęły konserwatywną skorupę chroniącą polskie stereotypy, mentalność i archaiczny sposób organizacji życia zbiorowego?

Jest to szczególnie skuteczny sposób na kontrolę i manipulację na dużą skalę w społeczeństwie, które jest bierne, wycofane z życia publicznego, prezentuje niski poziom aktywności obywatelskiej, pozbawione jest na co dzień otwartej i szerokiej debaty społecznej. Mówiąc językiem Charlesa Wrighta Millsa, zarządzanie strachem zapewnia komfort władzy zwłaszcza w „społeczeństwie mas”, w którym przetwarzanie opinii w działanie podlega kontroli oficjalnych instytucji i korporacyjnych mediów.

Wszystkie zawarte w tej książce artykuły mogą nie tylko pobudzić „wyobraźnię socjologiczną” i ukazać możliwą różnorodność zachowań kulturowych w społeczeństwie zdominowanym przez standardowe schematy postępowania, ale także ułatwić spojrzenie z dystansem na oficjalne normy i wzory kulturowe. Dlatego kierowana jest ona nie tylko do socjologów, kulturoznawców i innych badaczy życia społeczno-kulturowego, ale także do wszystkich tych osób, które chcą wyjść poza codzienny świat pozornie oczywistych praktyk.

Ćwierć wieku, jakie minęło od zmiany systemowej, oraz blisko 10 lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej to wystarczający okres, aby się zastanowić, czy zmiany społeczne, kulturowe, polityczne, ekonomiczne, jakie nastąpiły w tej części Europy, wpłynęły na poziom autorytaryzmu społeczeństwa oraz charakter autorytarnych praktyk państwa.

Czy kultura popularna wciąż istnieje jako opozycja kultury elitarnej i niszowej, czy też mamy tylko do czynienia z kulturą jako ogólną, zestandaryzowaną i powszechną praktyką społeczną? Czy kultura popularna wciąż pozostaje ideologicznym piorunochronem dla panującego systemu, który rozładowuje w bezpieczny sposób wszelkie napięcia i konflikty społeczne? Czy też raczej jest kanałem do przemycania nowych idei i demaskowania istniejących mechanizmów represji? Jakie są relacje między kulturą popularną a różnymi modelami kultury alternatywnej?

Czy możemy wyobrazić sobie dziś inny uniwersytet? Czy możliwy jest powrót do klasycznej roli i funkcji uniwersytetu? Czy umasowienie szkół wyższych prowadzi do likwidacji resztek autonomii kręgów akademickich? Jaką publiczną rolę odgrywają dziś w Polsce środowiska uczelniane? Czy możliwa jest skuteczna obrona uniwersytetu przed jednoczesną presją państwa i rynku? Na te i wiele innych pytań starają się odpowiedzieć Autorzy artykułów zawartych w tej książce.

Na poziomie lokalnym możemy obserwować te same procesy i problemy, z którymi współczesny świat boryka się na co dzień w skali globalnej: podziały na gorsze i lepsze obszary miast czy regionów, zanik sfery publicznej, komercjalizacja i prywatyzacja podstawowych usług publicznych (dostęp do kultury, ośrodków ochrony zdrowia), niepewność i rywalizacja w miejscu pracy, likwidacja bezpieczeństwa socjalnego.

Nierówności społeczne oraz przemilczane w polskiej sferze publicznej podziały klasowe to główny temat artykułów znajdujących się w tej książce. Małe dzieci czasem nie chcąc patrzeć na coś, co wzbudza ich strach, zamykają oczy i mają wrażenie, że źródło ich niepokoju przestaje istnieć. Osoby nie pozbawione wyobraźni socjologicznej i wrażliwości społecznej nie mogą udawać, jak małe dzieci, że pewne rzeczy nie istnieją.

Książka Spotkania z utopią w XXI wieku „nie jest […] tylko zbiorem informacji. Jest ona zarazem swego rodzaju manifestacją wiary w potrzebę tworzenia utopii i namiętną negacją wszelkich koncepcji „końca historii”, które były tak modne pod koniec minionego stulecia. Książka nie tylko informuje o tym, że utopie pozostają ważnym wymiarem myśli społecznej, ale i dowodzi, że tak być musi i powinno.

Czy Unia Europejska ma być tylko wspólnym rynkiem ekonomicznym, czy też wspólnotą polityczną broniącą zdobyczy długich walk, reform i zmagań społecznych minionych wieków i starającą się zdobycze owe poszerzać? – Jaką rolę Europa ma odgrywać we współczesnym świecie? – Czy i gdzie są jej granice? – Z jakich źródeł Europa czerpie inspiracje dla swojej misji? – Jaki ma być ład instytucjonalny Europy? Książka częściowo odpowiada na te wątpliwości, ale jednocześnie stawia wiele innych kwestii.

Pretekstem do zadania w 2005 roku pytania: kim są dziś wrocławianie? Była sześćdziesiąta rocznica zakończenia drugiej wojny światowej. Zamiast rozdrapywać po raz kolejny historyczne rany autorzy książki My Wrocławianie… postanowili wykorzystać tę okoliczność jako pretekst do refleksji o mieście w środku Europy, wyjątkowo dobrze symbolizującym skomplikowane losy różnych narodów,

Książka jest upomnieniem się o prawo do swobodnego i rzetelnego przepływu informacji nieograniczonego ani przez siły rynku i ekonomii, ani przez władzę polityczną i struktury państwa. Oddawany Czytelnikowi tom odrzuca przesłodzony, oficjalny obraz mediów w Polsce początków XXI wieku i stara się ukazać rzeczywiste relacje między sferą władzy a środkami masowego przekazu.

Książka tworzy niezwykle interesujące zaproszenie do debaty nad jakością współczesności, racjonalnością realizowanych projektów społecznych oraz miejscem człowieka w świecie, w którym zbyt często Rozum i Wolność odstawia się do kąta. Jest to zbiór esejów dla każdego próbującego poznać społeczno-kulturowe uwarunkowania dzisiejszej polskiej i europejskiej rzeczywistości.

W prezentowanym tomie znajdują się przemyślenia i refleksje osób niegodzących się na stan, w którym dominujące ideologie traktuje się jak zdroworozsądkowe oczywistości niewymagające uzasadnienia, ograniczenia praw obywatelskich określa mianem „obrony porządku publicznego”, presję ekonomiczną nazywa się „racjonalizacją życia społecznego”, a irracjonalne autorytety funkcjonują jako „autorytety moralne”.

Jest to książka dla tych, którzy dostrzegają potrzebę szukania innych światów, demaskowania medialnych mitów oraz kreowania nowych rozwiązań realnych problemów. Ci, którzy nie znajdują powodów do akceptacji ładu społecznego, w którym panuje bezwzględna presja pieniądza, prawdę definiuje się dogmatami Kościoła, wolność człowieka zagrożona jest projektami konserwatywnych wielbicieli porządku, a pokój umacnia się czołgami – powinni znaleźć tutaj wiele inspirujących refleksji.